آی پی چیست؟ نحوه پیدا کردن آدرس IP در ویندوز، موبایل و شبکه

مقدمه:

اگر می‌خواهید بدانید آی پی چیست، ساده‌ ترین پاسخ این است که آدرس IP یکی از اطلاعات اصلی برای شناسایی و برقراری ارتباط میان دستگاه‌ها در شبکه‌های مبتنی بر Internet Protocol است. وقتی کامپیوتر، موبایل یا سرور شما به یک شبکه متصل می‌شود، برای ارسال و دریافت بسته‌های داده به آدرس‌ دهی شبکه نیاز دارد. IP می‌تواند IPv4 یا IPv6 باشد و بسته به شرایط، به‌ صورت خصوصی، عمومی، ثابت یا پویا استفاده شود. استاندارد اصلی IPv4 در RFC 791 و IPv6 در RFC 8200 تعریف شده است.

فهرست مطالب

• آی پی چیست؟
• آدرس IP چگونه کار می‌کند؟
• IPv4 چیست؟
• IPv6 چیست؟
• تفاوت IPv4 و IPv6
• IP عمومی و خصوصی چه تفاوتی دارند؟
• IP ثابت و پویا چیست؟
• چگونه IP خود را پیدا کنیم؟
• پیدا کردن IP در ویندوز
• پیدا کردن IP در macOS
• پیدا کردن IP در موبایل
• IP سرور چیست؟
• تفاوت IP با دامنه چیست؟
• آیا IP موقعیت دقیق ما را نشان می‌دهد؟
• نکات امنیتی مربوط به IP
• جمع‌ بندی
• سؤالات متداول

آی پی چیست؟

IP مخفف Internet Protocol است. Internet Protocol یکی از اجزای بنیادی ارتباط در شبکه‌های IP محسوب می‌شود و وظیفه آن فراهم کردن سازوکاری برای انتقال دیتاگرام‌ها میان مبدأ و مقصد است. RFC 791 این سازوکار را برای IPv4 توصیف می‌کند و RFC 8200 مشخصات IPv6 را ارائه می‌دهد.

آدرس IP در عمل یکی از اطلاعاتی است که برای مشخص کردن مقصد یا مبدأ ارتباط شبکه استفاده می‌شود. برای مثال، وقتی مرورگر شما قصد دارد با یک سرور وب ارتباط برقرار کند، در نهایت ارتباط شبکه‌ای باید به یک مقصد IP هدایت شود.

می‌توان IP را به آدرس یک واحد در یک شبکه تشبیه کرد. همان‌طور که ارسال یک بسته پستی به آدرس نیاز دارد، بسته‌های داده نیز برای رسیدن به مقصد به اطلاعات آدرس‌دهی نیاز دارند.

اگر با تنظیم IP، اتصال دامنه به سرور، پیکربندی شبکه یا انتخاب زیرساخت مناسب برای سایت خود مشکل دارید، می‌توانید برای بررسی شرایط پروژه از کارشناسان شرکت تجارت الکترونیک نوژن مشاوره دریافت کنید.

مطالعه بیشتر: سرور چیست و چگونه کار می‌کند

آدرس IP چگونه کار می‌کند؟

فرض کنید آدرس یک وب‌ سایت را در مرورگر وارد می‌کنید. کاربر معمولاً یک دامنه مانند example.com می‌بیند، اما ارتباط در سطح شبکه باید به مقصد مناسب هدایت شود.

DNS می‌تواند نام دامنه را به اطلاعات مربوط به آدرس مقصد مرتبط کند. سپس بسته‌های شبکه در مسیر خود میان دستگاه‌ها و روترها جابه‌جا می‌شوند تا به مقصد برسند.

در IPv4، هر دیتاگرام دارای اطلاعاتی مانند آدرس مبدأ و مقصد است. خود پروتکل IP مسئول ایجاد یک مسیر ارتباطی قابل اعتماد مانند TCP نیست؛ بلکه وظیفه اصلی آن آدرس‌دهی و انتقال بسته در لایه شبکه است.

مطالعه بیشتر: دامنه چیست و چگونه کار می‌کند

IPv4 چیست؟

IPv4 یا Internet Protocol Version 4 یکی از نسخه‌های اصلی Internet Protocol است. آدرس‌های IPv4 دارای طول ۳۲ بیت هستند و معمولاً به شکل چهار عدد ده‌ دهی جدا شده با نقطه نمایش داده می‌شوند. IANA نیز IPv4 را به‌عنوان فضای آدرس ۳۲ بیتی توضیح می‌دهد.

یک نمونه IPv4 می‌تواند به این شکل باشد:

192.0.2.53

هر بخش از این نمایش ده‌دهی یک Octet را نشان می‌دهد.

آیا هر IPv4 قابل استفاده در اینترنت است؟

خیر. تمام محدوده IPv4 برای استفاده عمومی روی اینترنت در نظر گرفته نشده است.

IANA رجیستری جداگانه‌ای برای آدرس‌های IPv4 با کاربردهای خاص نگهداری می‌کند و RFC 1918 نیز محدوده‌هایی را برای شبکه‌های خصوصی تعریف کرده است.

IPv6 چیست؟

IPv6 نسخه جدیدتر Internet Protocol است و در RFC 8200 به‌عنوان استاندارد IPv6 تعریف شده است. IPv6 از آدرس‌های بزرگ‌تر نسبت به IPv4 استفاده می‌کند و ساختار آدرس‌دهی آن با IPv4 متفاوت است.

یک آدرس IPv6 ممکن است ظاهری شبیه این داشته باشد:

2001:db8:85a3::8a2e:370:7334

در IPv6 از نمایش هگزادسیمال و علامت : استفاده می‌شود. همچنین قواعدی برای کوتاه‌ کردن بخش‌های متوالی صفر وجود دارد.

IPv6 صرفاً «IPv4 با اعداد بیشتر» نیست. ساختار Header و برخی رفتارهای پروتکل نیز در IPv6 تغییر کرده‌اند.

تفاوت IPv4 و IPv6 چیست؟

جدول زیر تفاوت‌های اصلی را به شکل ساده نشان می‌دهد.

مشخصات فنی IPv4 و IPv6 در استانداردهای جداگانه تعریف شده‌اند. IPv4 در RFC 791 و IPv6 در RFC 8200 مستند شده است.

اگر برای راه‌اندازی سرور، استفاده از IPv4 یا IPv6 یا انتخاب سرویس دارای IP مناسب نیاز به زیرساخت دارید، می‌توانید خدمات سرور مجازی و سرور اختصاصی شرکت تجارت الکترونیک نوژن را بررسی کنید و پیش از تهیه سرویس، نیازهای شبکه پروژه را مشخص کنید.

مطالعه بیشتر: خرید سرور مجازی

IP عمومی و خصوصی چه تفاوتی دارند؟

یکی از رایج‌ ترین ابهام‌ها درباره آی پی تفاوت میان Public IP و Private IP است.

IP خصوصی چیست؟

IP خصوصی برای استفاده در شبکه‌های داخلی در نظر گرفته می‌شود. RFC 1918 محدوده‌های مشخصی را برای Private Internets تعریف کرده است.

نمونه‌های رایج شبکه خصوصی شامل آدرس‌هایی از محدوده‌هایی مانند موارد زیر هستند:

10.0.0.0/8

172.16.0.0/12

192.168.0.0/16

این آدرس‌ها در شبکه‌های محلی مانند شبکه خانه یا شرکت قابل استفاده هستند و به‌ صورت مستقیم مانند یک آدرس عمومی روی اینترنت مسیریابی نمی‌شوند.

IP عمومی چیست؟

IP عمومی آدرسی است که در فضای عمومی اینترنت مورد استفاده قرار می‌گیرد و باید با قواعد تخصیص و مسیریابی جهانی سازگار باشد.

در بسیاری از شبکه‌های خانگی، دستگاه‌ها آدرس خصوصی دارند و روتر یا شبکه ارائه‌ دهنده ارتباط میان فضای خصوصی و اینترنت را مدیریت می‌کند. استفاده از NAT یکی از سازوکارهای رایج در چنین معماری‌هایی است.

IP ثابت و پویا چیست؟

IPها از نظر نحوه تخصیص نیز می‌توانند متفاوت باشند.

IP پویا یا Dynamic IP

در این حالت آدرس دستگاه یا اتصال می‌تواند به‌ صورت خودکار توسط سازوکاری مانند DHCP تخصیص داده شود و لزوماً برای همیشه ثابت نمی‌ماند.

برای مثال، Apple در تنظیمات TCP/IP macOS امکان دریافت IPv4 از DHCP یا پیکربندی دستی آدرس را ارائه می‌کند.

IP ثابت یا Static IP

Static IP به آدرسی گفته می‌شود که به‌ صورت ثابت یا دستی برای یک رابط یا سرویس تنظیم شده باشد یا به شکلی پایدار در اختیار آن قرار گیرد.

IP ثابت در برخی کاربردها مانند سرورها، سرویس‌های شبکه، دسترسی‌های کنترلی یا تنظیمات DNS می‌تواند مفید باشد. اما نیاز به IP ثابت کاملاً به معماری پروژه بستگی دارد.

چگونه آدرس IP خود را پیدا کنیم؟

پیش از پیدا کردن IP باید مشخص کنید دنبال کدام آدرس هستید:

IP داخلی دستگاه یا IP عمومی اتصال اینترنت.

این دو الزاماً یکسان نیستند.

IP داخلی معمولاً در تنظیمات شبکه خود دستگاه قابل مشاهده است. برای IP عمومی، باید آدرسی را بررسی کنید که ارتباط شما از دید اینترنت با آن انجام می‌شود.

پیدا کردن IP در ویندوز

در Windows دو روش ساده وجود دارد.

روش اول: از Settings

Microsoft برای مشاهده آدرس IP پیشنهاد می‌کند وارد بخش Network & Internet شوید و مشخصات اتصال Wi-Fi یا Ethernet فعال را باز کنید. آدرس IPv4 در مشخصات اتصال نمایش داده می‌شود.

مسیر کلی:

Settings → Network & Internet

اگر با Wi-Fi متصل هستید، شبکه Wi-Fi فعال را باز کنید.

اگر با کابل متصل هستید، بخش Ethernet را بررسی کنید.

در قسمت مشخصات اتصال، مقدار مقابل IPv4 Address را مشاهده خواهید کرد.

روش دوم: با Command Prompt

Command Prompt را باز کنید و دستور زیر را اجرا کنید:

ipconfig

این دستور اطلاعات شبکه رابط‌های سیستم را نمایش می‌دهد. مستندات Microsoft نیز از ipconfig برای مشاهده و عیب‌ یابی تنظیمات IP استفاده می‌کند.

در خروجی به دنبال عبارت‌هایی مانند IPv4 Address باشید.

نکته: دستورهای ipconfig /release و ipconfig /renew برای تغییر یا تمدید تخصیص DHCP استفاده می‌شوند و برای صرفاً مشاهده IP نیازی به اجرای آن‌ها نیست.

پیدا کردن IP در macOS

در macOS می‌توانید IP را از تنظیمات شبکه مشاهده کنید.

Apple مسیر کلی زیر را برای تنظیمات TCP/IP ارائه می‌کند:

Apple menu → System Settings → Network → اتصال موردنظر → Details → TCP/IP

در این قسمت اطلاعات IPv4 یا IPv6 اتصال قابل بررسی است.

برای اتصال Wi-Fi، تنظیمات مربوط به شبکه فعال نیز می‌تواند آدرس IP و آدرس روتر را نمایش دهد.

پیدا کردن IP در موبایل اندرویدی

مسیر دقیق ممکن است بر اساس سازنده و نسخه Android کمی متفاوت باشد، اما معمولاً باید وارد تنظیمات شبکه شوید.

در Android، مسیر پایه مدیریت شبکه Wi-Fi از بخش:

Settings → Network & Internet → Internet

قابل دسترسی است. سپس می‌توانید شبکه Wi-Fi متصل را باز کنید و جزئیات آن را بررسی کنید.

در برخی گوشی‌ها اطلاعات IP در بخش Advanced یا Network Details نمایش داده می‌شود.

IP عمومی را چگونه پیدا کنیم؟

IP عمومی با IP داخلی سیستم تفاوت دارد.

ساده‌ ترین روش، استفاده از یک سرویس معتبر نمایش IP عمومی یا بررسی اطلاعات اتصال در پنل روتر یا سرویس‌دهنده اینترنت است.

اگر پشت NAT یا CGNAT باشید، ممکن است IP مشاهده‌ شده روی دستگاه با IP عمومی مورد استفاده برای خروج به اینترنت متفاوت باشد. RFC 6598 فضای آدرس ویژه‌ای را برای Shared Address Space در شبکه ارائه‌ دهندگان تعریف کرده که با محدوده خصوصی RFC 1918 متفاوت است.

IP سرور چیست؟

سرور نیز مانند سایر دستگاه‌های شبکه برای برقراری ارتباط به آدرس‌دهی نیاز دارد.

یک سرور ممکن است یک یا چند IPv4 و IPv6 داشته باشد. همچنین ممکن است آدرس عمومی، خصوصی یا هر دو برای آن تعریف شده باشند.

برای مثال، در معماری یک وب‌ سایت ممکن است دامنه از طریق DNS به IP یک سرور یا سرویس واسط متصل شود.

مطالعه بیشتر: سرور اختصاصی چیست و چه کاربردی دارد

تفاوت IP و دامنه چیست؟

IP و دامنه دو مفهوم متفاوت اما مرتبط هستند.

برای مثال کاربر به‌جای حفظ یک IP، دامنه سایت را وارد می‌کند. DNS کمک می‌کند درخواست به مقصد مناسب هدایت شود.

مطالعه بیشتر: DNS چیست و چگونه کار می‌کند

آیا IP موقعیت دقیق شما را مشخص می‌کند؟

IP می‌تواند اطلاعاتی درباره شبکه یا مسیر ارتباطی ارائه دهد، اما نباید آن را معادل GPS یا آدرس دقیق فیزیکی در نظر گرفت.

اطلاعات مکان تخمینی IP معمولاً به دیتابیس‌های ارائه‌ دهندگان GeoIP وابسته است و ممکن است فقط کشور، منطقه یا محدوده تقریبی را نشان دهد. دقت آن نیز بسته به ISP، شبکه موبایل، VPN، NAT و معماری شبکه متفاوت است.

بنابراین از روی IP به‌ تنهایی نمی‌توان با اطمینان آدرس دقیق خانه یا محل فیزیکی یک کاربر را تعیین کرد.

آیا تغییر شبکه باعث تغییر IP می‌شود؟

ممکن است.

اگر از Wi-Fi خانه به اینترنت موبایل منتقل شوید، وارد یک شبکه دیگر شده‌اید و احتمالاً اطلاعات IP متفاوتی خواهید داشت.

حتی در یک شبکه ثابت نیز اگر آدرس به‌صورت DHCP تخصیص داده شود، ممکن است پس از پایان Lease یا تغییرات شبکه آدرس تغییر کند. Apple نیز توضیح می‌دهد که با تمدید DHCP Lease ممکن است دستگاه آدرس جدید دریافت کند.

IP چه ارتباطی با VPN دارد؟

VPN می‌تواند مسیر ارتباط شما با اینترنت را تغییر دهد. در بسیاری از معماری‌های VPN، ترافیک ابتدا به سرور VPN ارسال می‌شود و سرویس‌های مقصد ممکن است IP خروجی آن سرور را مشاهده کنند.

اما VPN به این معنی نیست که دستگاه شما دیگر هیچ IP داخلی ندارد. دستگاه همچنان در شبکه محلی یا تونل VPN آدرس‌های مربوط به خود را خواهد داشت.

نکات امنیتی مرتبط با IP

صرف دانستن IP یک دستگاه معمولاً به معنی امکان دسترسی مستقیم به آن نیست. امنیت به عواملی مانند سرویس‌های باز، Firewall، تنظیمات سیستم، NAT، احراز هویت و نرم‌افزارهای در حال اجرا بستگی دارد.

با این حال بهتر است اطلاعات شبکه و IP سرورها را مانند سایر اطلاعات زیرساختی با دقت مدیریت کنید.

برای سرورها این موارد مهم هستند:

• سرویس‌های غیرضروری را در دسترس اینترنت قرار ندهید.
• Firewall را متناسب با نیاز واقعی سرویس تنظیم کنید.
• برای سرویس‌های مدیریتی از احراز هویت قوی استفاده کنید.
• دسترسی‌های مدیریتی را محدود کنید.
• سیستم‌عامل و سرویس‌های شبکه را به‌ روز نگه دارید.
• قبل از تغییرات مهم شبکه، تنظیمات فعلی را ثبت کنید.

هشدار فنی: اگر روی یک سرور عملیاتی IP، Gateway، DNS یا Firewall را از راه دور تغییر می‌دهید، ابتدا مسیر بازیابی دسترسی را مشخص کنید. یک تنظیم اشتباه می‌تواند ارتباط Remote شما با سرور را قطع کند.

مطالعه بیشتر: خدمات سرور اختصاصی

یک مثال ساده از IP در شبکه خانگی

فرض کنید یک مودم، لپ‌ تاپ و موبایل دارید.

لپ‌ تاپ ممکن است در شبکه داخلی آدرسی مانند:

192.168.1.10

و موبایل:

192.168.1.11

داشته باشد.

این آدرس‌ها از محدوده خصوصی هستند. شبکه شما سپس برای ارتباط با اینترنت از سازوکارهای مسیریابی و در بسیاری از موارد NAT استفاده می‌کند. محدوده 192.168.0.0/16 یکی از محدوده‌های خصوصی مشخص‌شده در RFC 1918 است.

بنابراین اگر در Windows دستور ipconfig را اجرا کنید و یک IP از محدوده خصوصی ببینید، لزوماً همان آدرسی نیست که یک سایت اینترنتی به‌عنوان IP عمومی اتصال شما مشاهده می‌کند.

چک‌ لیست سریع پیدا کردن IP

اگر دنبال IP هستید، ابتدا این مراحل را طی کنید:

1. مشخص کنید دنبال IP داخلی هستید یا عمومی.
2. در Windows از Network Settings یا ipconfig استفاده کنید.
3. در macOS وارد Network و سپس TCP/IP شوید.
4. در Android جزئیات شبکه Wi-Fi متصل را بررسی کنید.
5. اگر IP سرور را می‌خواهید، پنل سرویس میزبانی یا تنظیمات شبکه سرور را بررسی کنید.
6. اگر دنبال IP عمومی هستید، آن را با IP خصوصی نمایش‌داده‌شده روی دستگاه اشتباه نگیرید.

جمع‌ بندی

در پاسخ به سؤال آی پی چیست می‌توان گفت IP بخشی از سازوکار آدرس‌ دهی و انتقال داده در شبکه‌های مبتنی بر Internet Protocol است. IPv4 از آدرس‌های ۳۲ بیتی استفاده می‌کند، در حالی که IPv6 ساختار آدرس‌ دهی بزرگ‌ تر و استاندارد جداگانه‌ ای دارد.

IPها همچنین می‌توانند از نظر کاربرد عمومی یا خصوصی باشند. شبکه‌های خصوصی IPv4 از محدوده‌های مشخص‌ شده در RFC 1918 استفاده می‌کنند و آدرس‌های عمومی برای ارتباط در فضای عمومی اینترنت به کار می‌روند.

برای پیدا کردن IP داخلی در Windows می‌توانید تنظیمات Network یا دستور ipconfig را بررسی کنید. در macOS اطلاعات IP در بخش Network و TCP/IP قرار دارد و در Android نیز جزئیات شبکه Wi-Fi متصل قابل بررسی است.

اگر برای پیکربندی IP سرور، اتصال دامنه و DNS، راه‌اندازی VPS یا انتخاب زیرساخت شبکه مناسب به راهنمایی نیاز دارید، می‌توانید خدمات شرکت تجارت الکترونیک نوژن را بررسی کرده و برای ارزیابی فنی پروژه با کارشناسان مجموعه در ارتباط باشید.

سؤالات متداول

۱. IP چیست؟

IP مخفف Internet Protocol است و آدرس IP برای آدرس‌ دهی مبدأ و مقصد در ارتباطات شبکه مبتنی بر این پروتکل استفاده می‌شود. IPv4 و IPv6 دو نسخه اصلی آن هستند.

۲. چگونه IP کامپیوتر را پیدا کنیم؟

در Windows می‌توانید به Network & Internet Settings بروید و IPv4 Address را در مشخصات اتصال ببینید یا در Command Prompt دستور ipconfig را اجرا کنید.

۳. تفاوت IP عمومی و خصوصی چیست؟

IP خصوصی برای استفاده در شبکه‌های داخلی تعریف شده است، در حالی که IP عمومی در فضای عمومی اینترنت استفاده می‌شود. RFC 1918 محدوده‌های خصوصی IPv4 را مشخص می‌کند.

۴. تفاوت IPv4 و IPv6 چیست؟

IPv4 از آدرس ۳۲ بیتی استفاده می‌کند، در حالی که IPv6 دارای فضای آدرس‌ دهی بزرگ‌تر و ساختار متفاوتی است. مشخصات آن‌ها در RFC 791 و RFC 8200 تعریف شده است.

۵. آیا IP همیشه ثابت است؟

خیر. بسته به نوع شبکه، IP می‌تواند به‌صورت پویا از طریق DHCP تخصیص داده شود یا به‌ صورت ثابت تنظیم شود.

۶. آیا IP آدرس دقیق خانه را نشان می‌دهد؟

خیر. IP می‌تواند اطلاعات تقریبی درباره شبکه یا منطقه ارائه دهد، اما به‌ تنهایی معادل آدرس دقیق فیزیکی یا GPS نیست.

۷. آیا یک دستگاه می‌تواند چند IP داشته باشد؟

بله. یک دستگاه می‌تواند چند رابط شبکه داشته باشد یا هم‌زمان IPv4 و IPv6 دریافت کند. استاندارد IPv6 نیز استفاده از آدرس‌های IPv6 را برای Nodeهای شبکه تعریف می‌کند.